Các trường phái ăn dặm cho trẻ nhỏ - Phụ huynh nên chọn lựa ra sao?

1. Ăn dặm như thế nào, trường phái nào là tốt nhất cho trẻ nhỏ?

Đối với các chuyên gia khoa học, vấn đề này được quy định, phân chia rõ ràng theo từng chế độ dinh dưỡng khác nhau phù hợp với từng giai đoạn phát triển của trẻ. Tuy nhiên đối với các ông bố bà mẹ, không phải ai cũng hiểu rõ và áp dụng đúng các quy cách này trong ăn dặm cho trẻ. 

Hầu hết các ông bố, bà mẹ đều mong muốn sự tốt nhất cho con của mình. Vì thế nên ăn dặm kiểu Nhật cũng tốt, ăn dặm kiểu chỉ huy cũng đáng khen mà ăn dặm theo kiểu truyền thống cũng khuyến khích. 

Vậy phụ huynh nên chọn trường phái ăn dặm nào tốt nhất cho con của mình? Muốn chọn được điều này, các chuyên gia khuyến cáo rằng phụ huynh nên hiểu những trường phái này là gì, như thế nào? Và chúng được áp dụng ở đâu, ra sao là tốt, là hiệu quả?

2. Trường phái ăn dặm kiểu truyền thống có những ưu nhược điểm gì?

 Đây là trường phái ăn dặm đã có từ rất lâu đời ở nước ta. Hầu như các trẻ nhỏ thời trước đều được các bà, các mẹ áp dụng cách ăn dặm này khi bắt đầu bước vào giai đoạn biết ăn. 

Trẻ từ 6 tháng hoặc sớm hơn 4 tháng hay 3 tháng, các bà, các mẹ đã tập cho trẻ bắt đầu giai đoạn ăn dặm. Hình thức ăn dặm khi ấy chủ yếu là cháo hay cơm mềm. Điều này nhằm mong muốn con, cháu của mình khỏe hơn, cứng cáp hơn. 

Đa phần tất cả các loại thức ăn như tinh bột, thịt, rau củ,... đều được xay nhuyễn như dạng cháo sệt để cho trẻ ăn. Cách ăn này sẽ được các bà, các mẹ áp dụng dài hạn cho trẻ đến 24 hoặc 36 tháng tuổi. Khi ấy, trẻ nhỏ bắt đầu mọc răng. 

Việc ăn dặm truyền thống có sự cản trở khiến trẻ không thể tập ăn thô từ sớm. Khi trẻ bắt đầu có răng, các bà, các mẹ mới bắt đầu cho trẻ ăn thô ở dạng cơm nát. Điều này vô tình khiến trẻ khó thích nghi, lúc nào cũng nhợn và nôn ói. 

Đồng thời, cách cho tất cả thức ăn vào 1 chén để trẻ ăn sẽ khiến trẻ không nhận biết được mùi vị thức ăn ra sao. Do đó, các trẻ sẽ từ chối thức ăn dẫn đến tình trạng biếng ăn rất phổ biến. 

Và với những trường hợp này, bậc cha mẹ, thậm chí cả nhà phải chiêu dụ trẻ bằng nhiều cách khác nhau để trẻ ăn. Có khi chọc cười, cho xem tivi, điện thoại, nghe nhạc,... 

Đây là những phản xạ có điều kiện, vô tình sẽ gây bất lợi cho người đúc trẻ ăn. Nếu không có ai chiêu dụ, làm trò, các trẻ sẽ lười ăn và không muốn ăn vì nghĩ rằng đó chưa phải là thời gian của buổi ăn. 

3. Trường phái ăn dặm kiểu Nhật là gì? Có nên áp dụng cho trẻ Việt Nam không?

Đây là trường phái ăn dặm cho trẻ nhỏ rất thịnh hành và đang dần được cổ súy hiện nay. Vì cách ăn này có sự tương đồng với Việt Nam nhưng về cách thức sẽ nhẹ nhàng, dễ dàng hơn rất nhiều. Trẻ có thể ăn ngoan, ăn được nhiều lại tốn ít thời gian, công sức. 

Vậy những điểm nổi bật trong cách ăn dặm cho trẻ nhỏ theo kiểu Nhật là gì? Trước hết, trẻ nhỏ sẽ được tập ăn thô từ rất sớm, khoảng 5, 6 tháng sau sinh. Thời gian này ngắn hơn, không phải mất đến 18 hay 24 tháng để trẻ mọc răng như cách truyền thống ở nước ta. 

Về nguyên tắc, cách ăn dặm cho trẻ nhỏ ở Nhật rất kỷ luật. Khi đến giờ ăn, trẻ sẽ được ngồi vào ghế ăn, hoàn toàn không có bất kỳ điều kiện nào tác động đến. Như thế sẽ tập cho trẻ thói quen ăn đúng giờ, đúng cách mà không cần có phản xạ hay sự hỗ trợ nào từ bên ngoài. 

Về món ăn, các bà mẹ Nhật sẽ làm những món ăn riêng biệt, có chiên, có luộc, có hấp, có kho. Thực phẩm sẽ được cắt nhỏ vừa phải, nấu mềm để trẻ dễ dàng ăn hơn. Điều này sẽ giúp cho trẻ có thể cảm nhận hương vị từng món ăn và tập cho trẻ ăn ngon hơn thay vì ăn chỉ cho xong hay cho no. 

Trường phái ăn dặm kiểu Nhật sẽ hoàn toàn không có chỗ cho các loại sản phẩm công nghiệp. Tất cả các thực phẩm đều tự nhiên, được chế biến thủ công từ nguyên liệu sạch, an toàn. Thêm vào đó, khẩu vị của các món ăn sẽ nhạt, nói không với các loại gia vị quá mặn, quá cay, nhiều dầu mỡ. 

Tuy nhiên nói đi cũng phải nói lại, trường phái ăn dặm này thật sự thích hợp cho trẻ em Nhật. Vì phụ nữ Nhật khi sinh con sẽ có nhiều thời gian nghỉ ngơi và chăm con hơn ở nước ta. Do đó, việc áp dụng trường phái ăn dặm kiểu Nhật có thể sẽ phù hợp cho phụ nữ Việt Nam có nhiều thời gian chăm sóc cho con nhỏ. 

4. Trường phái ăn dặm kiểu chỉ huy có từ đâu? Áp dụng như thế nào hiệu quả?

Trường phái ăn dặm này được du nhập từ châu Âu, châu Mỹ. Ngày nay nó cũng khá phổ biến và được áp dụng nhiều ở nước ta. Vậy trường phái ăn dặm này ra sao và có những ưu điểm như thế nào?

Khi đến giờ ăn, trẻ nhỏ sẽ ngồi chung bàn với người lớn. Đồ ăn sẽ không được chọn riêng hay cắt nhỏ mà tất cả thực phẩm trên bàn của người lớn trẻ đều có thể ăn được. Tuy nhiên sẽ được để riêng theo một khay nhỏ để trẻ tiện khi ăn. 

Trẻ nhỏ sẽ ăn theo nhu cầu và sở thích của bản thân. Nếu trẻ thích ăn sẽ ăn tiếp, nếu không thích ăn sẽ ngừng lại. Hoàn toàn không có sự đúc ép hay bắt buộc trẻ phải ăn cái này, ăn cái kia. 

Ưu điểm của trường phái này sẽ tập cho trẻ ăn làm quen với cách ăn thực phẩm thô từ sớm. Tuy nhiên, nguồn năng lượng cung cấp cho cơ thể trẻ sẽ không đều đặn nếu như phụ huynh không theo dõi và kiểm soát tốt. 

Với trường phái ăn dặm này, hầu hết người Việt Nam đều khó có thể áp dụng. Nhất là đối với các bà, các mẹ hay người thân có tuổi trong nhà. Nếu áp dụng trường phái này, các bậc cha mẹ phải thật sự cứng rắn và thuyết phục khoa học với người lớn trong nhà. 

5. Tư vấn từ chuyên gia dinh dưỡng trong chọn lựa trường phái ăn dặm cho trẻ

Về góc độ khoa học, hầu như các chuyên gia dinh dưỡng đều khuyến cáo các ông bố, bà mẹ không nên cho con ăn dặm cố định theo bất kỳ một trường phái nào hết. Mà thay vào đó là sự kết hợp từ cả 3 trường phái vừa trình bày ở trên. 

Phụ huynh có thể cho trẻ ăn thô từ sớm nhưng cũng cần kết hợp ăn dặm theo cách truyền thống. Từ 6 tháng tuổi, trẻ nhỏ có thể cầm để ăn các loại thức ăn hấp, luộc với độ chín mềm phù hợp. Điều này sẽ giúp cho trẻ nhỏ cảm nhận tốt hơn hương vị từng món. Đồng thời có được chọn lựa thích hợp với khẩu vị của bản thân trẻ. 

Bên cạnh đó, phụ huynh nên có sự tham khảo và từ vấn chế độ dinh dưỡng từ Bác sĩ hay chuyên gia. Biết cách chọn lựa và bổ sung thực phẩm thích hợp cho từng thời kỳ phát triển cơ thể của trẻ. Như thế vừa làm phong phú các món ăn, vừa đảm bảo nguồn dinh dưỡng cần thiết để cung cấp năng lượng cho trẻ. 

Có một điều mà các chuyên gia muốn cổ súy cho phụ huynh khi bắt đầu hành trình ăn dặm cho trẻ đó là không tivi, không điện thoại, không ipad, không máy vi tính. 

Trong khi ăn, các phụ huynh, người thân trong gia đình nên tập trung giao lưu với trẻ bằng ánh mắt, nói chuyện với trẻ nhiều hơn thay vì làm trò, chọc bé cười, ca hát,... Đó là phương pháp hữu hiệu để trẻ ăn uống khoa học và giúp hình thành thói quen, tư duy tốt hơn cho trẻ. 

=> Tìm hiểu thêm: Kinh Nghiệm Mẹ Nuôi Con Phát Triển Toàn Diện Cùng True Nutrition