Tiểu đường thai kỳ do nguyên nhân nào gây ra?

Tiểu đường thai kỳ hay đái tháo đường thai kỳ đang ngày càng trở nên phổ biến và có tỷ lệ mắc bệnh ở các bà bầu không ngừng tăng lên hiện nay. Nguyên nhân gây ra tiểu đường thai kỳ là gì? Cách điều trị và phòng bệnh như thế nào? Hãy cùng True Nutrition tìm hiểu ở bài viết này nhé!

Tiểu đường thai kỳ là bệnh lý như thế nào?

Tiểu đường thai kỳ hay đái tháo đường trong giai đoạn mang thai là tình trạng đường huyết tăng cao vượt qua ngưỡng ở phụ nữ khi mang bầu. Thai phụ được chẩn đoán là mắc bệnh tiểu đường thai kỳ nếu chỉ số đường huyết đo lúc đói lớn hơn 126mg/dL (7mmol/l) hoặc đường huyết lúc no cao hơn 200 mg/dL (11.1 mmol/L).

Có thể nói rằng đái tháo đường thai kỳ là một dạng đặc biệt của bệnh tiểu đường khi không phải là tình trạng mạn tính mà chỉ xảy ra trong một khoảng thời gian nhất định, giai đoạn mang thai của chị em phụ nữ.

Việt Nam là một trong những nước có tỷ lệ mắc tiểu đường thai kỳ rất cao, tỷ lệ này là gần 10%, trong khi đó tỷ lệ mắc trung bình trên thế giới chỉ khoảng 7%.

Mặc dù không phải là bệnh mạn tính nhưng chị em cũng không nên chủ quan với tình trạng này vì tiểu đường thai kỳ có thể ảnh hưởng xấu đến cả sức khỏe của mẹ và bé khi được sinh ra. Hơn nữa, những phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ sẽ có nguy cơ cao bị bệnh tiểu đường type 2 về sau này.

Chính vì vậy, các bà bầu nên chủ động có các biện pháp phòng ngừa bệnh lý này. Nếu mắc phải tiểu đường thai kỳ thì nên gặp bác sĩ chuyên khoa sản để có những cách điều trị thích hợp, tránh để lâu bệnh trở nên nặng hơn.

Nguyên nhân tiểu đường thai kỳ

Bệnh tiểu đường thai kỳ ở chị em phụ nữ thường do 3 nguyên nhân chính là do nội tiết tố thay đổi, chế độ ăn uống thừa chất và tâm lý căng thẳng.

Nguyên nhân tiểu đường thai kỳ do nội tiết tố

Cơ chế chính khiến cho chị em phụ nữ gặp phải tình trạng đường huyết tăng cao vượt ngưỡng an toàn là do nội tiết tố bị thay đổi và rối loạn.

Bình thường insulin là một hormon điều hòa đường huyết chính trong cơ thể có tác dụng làm hạ đường huyết cao về mức an toàn. Mỗi khi chỉ số này tăng cao cơ thể sẽ tiết ra nhiều insulin để gắn vào các thụ thể (receptor) ở trên tế bào. Nhờ đó mà đường trong máu sẽ được chuyển vào trong tế bào để chuyển hóa thành năng lượng hoặc chuyển thành dạng dự trữ khác.

Trong giai đoạn có bầu, sự đề kháng insulin sẽ rất dễ xảy ra trong cơ thể của phụ nữ. Nguyên nhân chính là sự thay đổi nồng độ hormon nội tiết tố nữ (estrogen, progesterone) cùng với sự xuất hiện của một số hormon có tính kháng insulin. Sự thay đổi nội tiết này tác động trực tiếp đến các thụ thể insulin, làm giảm độ nhạy cảm của insulin với tế bào đích. Và dẫn đến insulin sẽ không còn hoạt động hiệu quả nữa.

Khi insulin không phát huy được công dụng thì sẽ dẫn đến tình trạng đường huyết tăng cao và gây ra tiểu đường.

Nguyên nhân đái tháo đường thai kỳ do chế độ ăn uống

Chế độ ăn uống trong giai đoạn mang thai của phụ nữ cũng là một nguyên nhân quan trọng khiến cho nguy cơ đái tháo đường thai kỳ tăng cao.

Phụ nữ trong thời kỳ mang bầu sẽ phải ăn nhiều hơn bình thường vì nhu cầu năng lượng lúc này là rất lớn để nuôi dưỡng và duy trì sự phát triển của thai nhi. Việc ăn uống quá nhiều thời điểm, ăn quá thừa chất dinh dưỡng, nhất là các chất đường, tinh bột sẽ khiến cho đường huyết tăng cao. Khi đường huyết cứ duy trì liên tục ở ngưỡng như vậy sẽ dẫn tới tiểu đường.

Hơn nữa do đường huyết tăng cao sẽ dẫn tới nhu cầu insulin của cơ thể cần phải tăng hơn gấp 3-4 lần so với bình thường để đưa đường từ máu vào tế bào. Và khi đó tuyến tụy sẽ phải là việc nhiều hơn, lâu dài sẽ bị quá tải dẫn đến thiếu hụt insulin tương đối gây ra đái tháo đường.

Nguyên nhân tiểu đường thai kỳ do yếu tố tâm lý

Tâm lý tiêu cực cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ ở chị em phụ nữ. Nếu bà bầu thường xuyên bị stress, trầm cảm, căng thẳng, lo âu suy nghĩ nhiều… thì các chức năng nội tiết và quá trình trao đổi chất trong cơ thể sẽ dễ bị thay đổi và rối loạn. Từ đó dẫn đến nguy cơ bị rối loạn chuyển hóa đường và gây ra bệnh tiểu đường.

Nguyên nhân gây ra tiểu đường thai kỳ khác

Chị em phụ nữ khi mang thai thường có xu hướng ít vận động thể chất hơn, điều này vô tình lại làm tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường thai kỳ. Nguyên nhân là bởi vì khi cơ thể ít hoạt động sẽ khiến cho khả năng tiêu thụ đường diễn ra không tốt và dẫn đến những rối loạn bất thường.

Đặc biệt nếu có các yếu tố nguy cơ sau đây thì nguy cơ bị đái tháo đường thai kỳ của chị em phụ nữ sẽ tăng lên rất nhiều:

+ Phụ nữ từng bị tiểu đường thai kỳ trong lần mang thai trước.

+ Trước đây từng bị rối loạn dung nạp glucose, tiền đái tháo đường.

+ Tiểu sử gia đình có người thân bị tiểu đường loại 2.

+ Thể trạng béo phì trước khi mang thai.

+ Phụ nữ có tiểu sử bị sẩy thai nhiều hoặc thai chết trong tử cung không rõ nguyên nhân.

+ Sinh con có cân nặng trên 4kg.

+ Phụ nữ bị hội chứng buồng trứng đa nang.

=> Xem thêm: Triệu Chứng Tiểu Đường Thai Kỳ - 5 Dấu Hiệu Đáng Lưu Ý Để Bảo Vệ Sức Khỏe Mẹ Và Bé

Tiểu đường thai kỳ có tự khỏi không?

Theo các chuyên gia nội tiết, tiểu đường thai kỳ không phài là bệnh lý mạn tính như bệnh tiểu đường thông thường nên đa số các trường hợp sẽ khỏi sau khi sinh nở.

Trong thực tế bệnh tiểu đường thai kỳ thường mắc phải vào giai đoạn mang thai từ tháng thứ 5 trở đi và kéo dài cho đến khi sinh.

Sau khi sinh, cơ thể của chị em phụ nữ lại sẽ có sự điều chỉnh lại về hormon nội tiết cũng như là các quá trình trao đổi chất. Do đó chỉ 1 thời gian sau, thường là khoảng 1-3 tháng thì tình trạng đường huyết tăng cao sẽ không còn nữa.

Tuy nhiên các mẹ cũng nên đi khám lại để xem mình có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 không.

Điều trị tiểu đường thai kỳ như thế nào?

Khi được chẩn đoán là mắc đái tháo đường thai kỳ, tùy theo mức độ nặng nhẹ của bệnh cũng như thể trạng của bà bầu mà bác sĩ sẽ có những phương pháp điều trị sao cho phù hợp nhất.

Nếu bà bầu chỉ bị tiểu đường ở mức độ nhẹ, bác sĩ sẽ không kê đơn thuốc mà hướng dẫn điều chỉnh lại chế độ ăn uống cũng như sinh hoạt hợp lý để kiểm soát cân nặng và ổn định đường huyết.

Nếu tiểu đường ở thai kỳ ở mức độ nặng thì bác sĩ sẽ có thể cân nhắc kê đơn thuốc điều trị. Tuy nhiên cần phải cẩn thận khi dùng thuốc vì có nguy cơ tác dụng phụ ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của thai nhi.

=> Xem thêm: Quản Lý Tiểu Đường Thai Kỳ - Bí Quyết Để Mẹ Tròn Con Vuông

Cách phòng ngừa tiểu đường thai kỳ cho chị em phụ nữ

Tiểu đường thai kỳ mặc dù có tỷ lệ mắc tương đối cao nhưng căn bệnh này cũng có thể phòng ngừa được bằng các biện pháp đơn giản sau đây:

+ Xây dựng chế độ ăn uống hợp lý: chị em phụ nữ khi mang thai không nên ăn quá nhiều các chất, đặc biệt là chất đường bột và chất béo bão hòa. Chế độ ăn uống nên cân bằng, có đầy đủ các dưỡng chất khác nhau, nhất là bổ sung nhiều chất xơ từ các loại rau xanh, trái cây, ngũ cốc, các loại hạt…

+ Kiểm soát cân nặng: các bà bầu cần phải thường xuyên theo dõi cân nặng của mình, tránh để cân nặng tăng lên quá nhanh trong một thời gian ngắn. Bởi vì béo phì, thừa cân là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ra bệnh đái tháo đường.

+ Vận động thể chất thường xuyên và đều đặn với một cường độ hợp lý: chị em cần tránh việc ngồi lỳ hoặc nằm 1 chỗ quá lâu, nên thường xuyên vận động đi lại vừa tốt cho sinh nở vừa giúp hạn chế nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ.

+ Tập luyện các bài tập tốt cho cơ thể bà bầu, giúp thai nhi phát triển tốt hơn.